„Szkoła z klasą”

    W październiku 2002 roku Publiczna Szkoła Podstawowa nr 5 w Bogatyni przyłączyła się do programu „Szkoła z klasą” przeprowadzonego przez Gazetę Wyborczą i Centrum Edukacji Obywatelskiej. To kampania, która miała poprawić wizerunek polskich szkół. Szkoła uczestniczyła w niej, aby podnieść jakość własnej pracy, aby uczyć lepiej. Jednakże, aby udział szkoły zakończył się sukcesem, musiała ona zaliczyć 6 zadań (spośród 30 proponowanych) odpowiadających sześciu zasadom „Szkoły z klasą”. Po potwierdzeniu uczestnictwa w programie szkoła otrzymała swój login i hasło, aby móc wprowadzić swoje dane do bazy, a później móc wysyłać sprawozdania z organizowanych działań. Zaliczenie zadań to oprócz dobrych przedsięwzięć także wysłanie sprawozdań w odpowiednich terminach: dwa pierwsze do 15 XII 2002 r., dwa następne do 15 III 2003 r. i dwa ostatnie do 31 maja 2003 r. Na początku wśród uczniów, nauczycieli i rodziców została przeprowadzona ankieta „Jaka jest nasza szkoła?”. Na podstawie wyników ankiety na Radzie Pedagogicznej nauczyciele wybrali wspólnie zadania oraz powołano zespoły nauczycieli odpowiedzialnych za realizację każdego przedsięwzięcia. Wybrano następujące zadania:

ZASADA I – Szkoła dobrze uczy każdego ucznia

Zadanie 1A: Uczniowie w centrum uwagi

    Nauczyciele wybrali to zadanie, ponieważ wiązało się ono bezpośrednio z misją szkoły, czyli wskazywało na te działania, które już są realizowane i którymi chciano się pochwalić. Są to np. możliwość rozwijania pasji i aspiracji życiowych uczniów poprzez uczestnictwo w kołach zainteresowań, stworzenie grup koleżeńskich pomagających uczniom słabszym w rozwiązywaniu zadań domowych czy praca z uczniami mającymi problemy w uczeniu się na zajęciach wyrównawczych z przedmiotów humanistycznych lub ścisłych. Ponadto realizacja zadania „Uczniowie w centrum uwagi” zmobilizowało wszystkich nauczycieli do współpracy przy rozwiązywaniu problemów związanych z osiąganiem lepszych wyników uczniów. Na Radzie Pedagogicznej powołano zespół, który miał koordynować realizację zadania. Nauczyciele spotykali się podczas zebrań bloków przedmiotowych oraz wtedy, gdy wymagała tego sytuacja. Podczas pierwszego spotkania dokonano analizy występujących w szkole problemów i wybrano te, na których postanowiono się skupić. Najważniejsze dla uczniów było przyczynienie się do podniesienia ich wyników w nauce oraz zlikwidowanie problemu słabego rozumienia czytanego tekstu. Do zrealizowania celów musiało zaangażować się wielu nauczycieli, rodziców i oczywiście samych zainteresowanych, czyli uczniów. Odbyły się po dwa zebrania nauczycieli humanistów i przedmiotów ścisłych. Dyskutowano nad metodami pracy w celu poprawy sytuacji czytania ze zrozumieniem (problem ten zauważyli nauczyciele wszystkich przedmiotów). Następne zebrania miały na celu przeanalizowanie dotychczasowych efektów i zaplanowanie dalszej pracy. Nauczyciele nauczania zintegrowanego spotykali się częściej, opracowując strategię działania i monitorując ją pod względem czytania ze zrozumieniem oraz pracy nad poprawą wyników trzecioklasistów. Postanowiono zająć się trzema ważnymi problemami:

a)      Problemy uczniów ze zrozumieniem przeczytanego tekstu.

Wszyscy zauważyli, że uczniowie nie lubią, a wręcz boją się różnego rodzaju zadań opartych na czytaniu i rozumieniu ich treści. Wielu z nich ma problemy po przeczytaniu tekstu z jego streszczeniem lub opowiedzeniem. Skutkiem takich działań jest to, że nie rozumieją oni czytanego tekstu, rezygnując z dalszej pracy. Dlatego też należało podnieść poziom umiejętności czytania, a zwłaszcza rozumienia tekstu poprzez motywowanie dzieci i stosowanie różnych metod, ćwiczeń zachęcających do czytania, a także indywidualizowanie nauczania. Ustalono, że na każdej lekcji nauczyciele będą stosować ćwiczenia zachęcające dzieci do czytania. Zadaniem każdego stało się motywowanie do podejmowania dalszych prób w wypadku, gdy uczniowi coś się nie powiedzie. W bloku nauczania zintegrowanego nauczyciele stosowali różnego rodzaju rozsypanki, łamigłówki, zagadki i szarady, dzieci rysowały obrazki i ilustracje do przeczytanego tekstu. Rozwiązywanie zagadek wywoływało zainteresowanie czytaniem oraz motywację do ćwiczeń w czytaniu. W bloku humanistycznym uczniowie pracowali na tekstach dłuższych – wyszukiwali różnego typu informacje, wydzielając w nim elementy, odpowiadając na pytania nauczyciela dotyczące interpretacji tekstu, przekształcając treść na własne wypowiedzi (np. opowiadanie odtwórcze), tworząc mapki historyczne, inscenizując utwór, analizując wyrazy pochodzenia obcojęzycznego (np. piano, forte – na muzyce), ilustrując teksty piosenek polskich i niemieckich. W bloku przedmiotów ścisłych treści zadań były czytane i analizowane kilkakrotnie, aby wyodrębnić dane i szukane informacje; ponadto uczniowie korzystali z pism, np. technicznych, przyrodniczych i na ich podstawie omawiali interesujące artykuły, tworząc projekty lub układając krzyżówki.

b)      Złe wyniki badania kompetencji klas trzecich.

Podczas Rady Pedagogicznej wychowawczyni klasy trzeciej przedstawiła wyniki analizy badania kompetencji. Okazało się, że uczniowie szkoły uzyskali średnio 34 punkty na 72 maksymalnie możliwych do zdobycia. Wyniki testu sprawdzającego umiejętności uczniów zostały przeanalizowane i przedstawione na zebraniu rodziców. Dzieciom należy pomóc zwłaszcza w czytaniu ze zrozumieniem, gdyż uczenie logicznego myślenia ma „swoje korzenie” w analizowaniu tekstów poprzez czytanie. Rozumienie tekstu jest ważne w klasach młodszych przede wszystkim ze względów praktycznych. Informacje, które uczeń rozumie, korzystnie wpływają na postępowanie i przygotowanie się do różnych sytuacji, więc rozumienie jest szczególnie ważne w procesie zdobywania wiedzy. Zespół samokształceniowy nauczycieli nauczania zintegrowanego opracował więc program naprawczy. Podczas pracy na lekcji nasila się kontakt nauczyciel – uczeń, dlatego zwłaszcza podczas tych zajęć nauczyciel stosuje gamę różnego rodzaju ćwiczeń wdrażających do czytania – od rozsypanek, poprzez rysowanie do łamigłówek i szarad, natomiast w zadaniach matematycznych z treścią stara się przedstawiać tekst zadania jak najbardziej obrazowo, co bardzo wpływa na rozwijanie wyobraźni przestrzennej dziecka. Oczywiście nauczyciel nie jest w swoich działaniach osamotniony – dzieci mogą liczyć na pomoc w stworzonych specjalnie do tego celu grupach koleżeńskich na świetlicy, kiedy to starsi koledzy pomagają młodszym. Trzecioklasiści uczestniczyli także w zajęciach wyrównujących wiadomości i umiejętności prowadzonych przez wychowawców świetlicy oraz nauczycieli prowadzących. Dużą rolę w tej współpracy odgrywali również rodzice, ich zadaniem było motywowanie dzieci do uczęszczania na dodatkowe zajęcia, praca z dzieckiem w domu oraz na bieżąco informowanie się o postępach i problemach poszczególnych uczniów.

c)      Niskie wyniki w nauce z matematyki w grupie osób z klasy V a.

    Aby zlikwidować problem niskich wyników w nauce z matematyki, w klasie Va przeprowadzono na początku rozmowy na ten temat z uczniami. Następnie zorganizowano zebranie rodziców z wychowawcą i nauczycielem matematykiem. Podczas zebranie wyjaśniono rodzicom problem złych ocen dzieci i wspólnie ustalono, jakimi sposobami postępowania i pracy należy daną sytuację poprawić. Uczniowie trzy razy w tygodniu uczestniczyli w zajęciach wyrównawczych na świetlicy szkolnej prowadzonych przez wychowawcę świetlicy; raz w tygodniu uczestniczyli w zajęciach wyrównawczych prowadzonych przez innego matematyka. Rodzice utrzymywali kontakt z wychowawcą klasy i matematykiem oraz byli informowani na bieżąco o problemach i postępach poszczególnych uczniów, ponadto udzielano im wskazówek, przekazano metody i sposoby pracy z dziećmi w domu. Dla grupy osób ze słabymi wynikami nauczyciel – matematyk opracował indywidualne programy pracy, tzw. programy naprawcze przeprowadzane podczas zajęć lekcyjnych i monitorowane na bieżąco.

 ZASADA II – Szkoła ocenia sprawiedliwie

Zadanie 2c: Czy na pewno oceniamy sprawiedliwie?

    Ocenianie nie jest celem samym w sobie, lecz powinno wspierać przyjęte cele kształcenia. Różne formy oceniania były i są często dla uczniów stresogenne Zdarzało się. że za jedną pracę różni nauczyciele proponowali różne oceny. A ocenianie to proces gromadzenia informacji, integralna część procesu uczenia się i nauczania, które powinno służyć wspieraniu szkolnej kariery uczniów oraz ich motywowaniu do nauki. Informacje zebrane przez nauczyciela staną się pomocne w rozwoju ucznia, jeśli zostaną przekazane w sposób ułatwiający ich przyjęcie i zrozumienie Mając na uwadze te spostrzeżenia nauczyciele uznali, że mają wiele do zrobienia. Musieli opanować nowe techniki i narzędzia oceniania, gdyż komunikowanie się z uczniem jedynie za pomocą stopnia jest niewystarczające ze względu na słabą czytelność. Umiejętność sprawiedliwej oceny to cecha, jakiej uczniowie oczekują od swoich "idealnych" nauczycieli. Pedagodzy zajęli się następującymi problemami:

1) Modyfikując szkolny system oceniania dotyczący kryterium oceny praw pisemnej stworzono jasne i zrozumiale zasady, czytelne zarówno dla nauczycieli, jak i uczniów oraz, ich rodziców. W ocenie pracy pisemnej zawarte są 4 podstawowe punktowane elementy. Aby uzyskać przewidziana ilość punktów (maks 30) uczeń musi wykazać się następującymi umiejętnościami: W części „temat" jeżeli uczeń: rozumie temat uzyskuje 0-1 pkt.; umiejętnie rozwija temat pracy (0-1); nie popełnia błędów rzeczowych (0-1); celowo dobiera materiał rzeczowy (0-1); formułuje samodzielne wnioski, komentarze, opinie (0-2); swojej wypowiedzi nadaje twórczy charakter, co świadczy o jego uzdolnieniach polonistycznych (0-2) W części „kompozycja" jeżeli uczeń: zachowuje właściwe proporcje między częściami pracy (0-1); tworzy logiczny i uporządkowany układ treści (0-1); tworzy zamysł kompozycyjny świadomie i funkcjonalnie wobec tematu (0-1); posiada oryginalny pomysł(O-l) W części „poprawność językowa i styl" jeżeli uczeń: używa poprawnie form fleksyjnych wyrazów (0-1); ma bogate słownictwo (0-1); dobiera poprawne składniowo wypowiedzenia (0-1); potrafi stosować różnorodne konstrukcje składniowe (0-1); celowo posługuje się związkami frazeologicznymi (0-1); unika powtórzeń, wyrażeń i zwrotów ogólnikowych, zachowuje normy stylistyczne (0-2); zachowuje jasność i komunikatywność tekstu (0-1); przestrzega jednorodnej konwencji stylistycznej (0-1); zaznacza cechy indywidualne poprzez jeżyk i styl (0-1) W części „poprawność zapisu" jeżeli uczeń: nie popełnia błędów ortograficznych (0-4), za 0-0,5 bł. ~ 4 pkt.; 1-2 bł. ~3 pkt.; 2,5-3,5 bł. ~ 2pkt.; 4-5 bł. ~1 pkt.: więcej bł ~ 0 pkt; błędy rażące to: pisownia u-ó, ż-rz- h-ch. wielkiej litery oraz „nie" z czasów., rzeczow. i przymiot.; bł rażący = 2 bł. drugorzędne); nie popełnia bł. interpunkcyjnych (0-3) (za 0-2 bł. ~3 pkt; 2.5-4 bł. - 2 pkt: 4,5-6 bł.~ 1pkt,; więcej bł. ~ 0 pkt.; bł. rażące to brak przecinka rozdzielającego wypowiedzenie składowe w wypowiedzeniu złożonym oraz między jednorodnymi częściami zdania w zdaniu pojedynczym; nieuzasadnione rozdzielenie podmiotu i orzeczenia; bł. rażący = 2 bł. drugorzędne); napisał pracę estetycznie zachowując graficzną przejrzystość (0-1). Dane kryterium oceny daje przejrzysty obraz pracy uczniom i nauczycielom. Ponadto wyłania uczniów ze zdolnościami polonistycznymi z wyraźnymi cechami indywidualnymi oraz twórczym i oryginalnym pomysłem pracy pisemnej.

2) W nauczaniu zintegrowanym zostały zmodyfikowane karty osiągnięć ucznia po pierwszym semestrze oraz, karty obserwacji społeczno - emocjonalnym. Karty osiągnięć ucznia zostały uzupełnione dodatkowymi edukacjami: muzyczną i z języka niemieckiego. Nauczyciele uczący tych edukacji opracowali standardy wymagań dla uczniów z poszczególnych klas kształcenia zintegrowanego. Z tymi zmianami zostali zapoznani uczniowie oraz rodzice. W kształceniu zintegrowanym klas I - III każda praca pisemna jest opisana i omawiana na lekcjach i zebraniach z rodzicami. Podsumowanie każdego rozdziału jest powtórzone i utrwalone. Następnie sprawdzane są nabyte umiejętności uczniów poprzez, samodzielną pracę pisemną.

3) Na lekcjach przyrody w klasach IV - VI została przeprowadzona pogadanka pt.: "Czy uważasz, że ocenianie z przyrody jest jasne i sprawiedliwe?" Problemy podjęte przez uczniów i nauczyciela to: ocena sprawdzianów i kartkówek; ocena odpowiedzi ustnej; ocena aktywności. Analizując pogadankę wynika, że każdy sprawdzian jest zapowiadany z 2-tygodniowym wyprzedzeniem i poprzedzony powtórzeniem obowiązującego materiału. Zagadnienia ze sprawdzianu omówione są bezpośrednio po jego napisaniu oraz po ocenie. Kryteria oceniania i stopień trudności zadań są zróżnicowane w zależności od zaleceń psychologa o obniżeniu wymagań programowych dla niektórych uczniów. Ocena ze sprawdzianu jest omawiana indywidualnie na lekcji poprawy sprawdzianu, z ukierunkowaniem ucznia na poprawę błędów. Ocena odbywa się na podstawie jasno scharakteryzowanych kryteriów punktowych. Sprawdzian jest obowiązkowy, a ocenę niedostateczną można dobrowolnie poprawić. Każda kartkówka jest zapowiadanym, wyrywkowym sprawdzeniem wiedzy z trzech ostatnich lekcji. Kartkówki omawiane są ogólnie dla całej klasy. Oceny niedostatecznej z kartkówki nie poprawia się. Odpowiedź ustna jest niezapowiadanym, wyrywkowym sprawdzeniem wiedzy z ostatnich trzech lekcji. Przy odpowiedzi ustnej nauczyciel nie wymaga tylko wyuczonej na pamięć reguły, ale logicznego myślenia, odtworzenia zdarzeń, sytuacji, filmu przyrodniczego Ocena za aktywność wiąże się z zaangażowaniem, pomysłowością, logicznym myśleniem, umiejętnością znalezienia się ucznia w różnych sytuacjach i pojęcia dyskusji na różne tematy, nie tylko przyrodnicze. Ocena ta jest oceną uznaniową i może się złożyć na nią kilka lekcji. Każda ocena za aktywność jest promocja wyróżniającego się ucznia i jest omawiana przy całej klasie, aby sprowokować innych uczniów do intelektualnej wylewności. W trakcie realizacji tego zadania wielu nauczycieli zrozumiało, że ocena oprócz funkcji klasyfikującej pełni funkcję diagnostyczną, która ma za zadanie wspieranie szkolnej kariery ucznia, monitorowanie jego postępów i określanie indywidualnych potrzeb. Na podstawie przeprowadzonych ankiet dowiedzieli się, jaką opinię mają na system oceniania, zaangażowanie w pracy - uczniowie, rodzice i jakie zdanie na ten temat mają sami nauczyciele. Dowiedzieli się także, jakich zmian w regulaminie oceniania oczekują uczniowie. Realizacja tego zadania uświadomiła, że pedagodzy powinni nieustannie pracować nad systemem oceniania, aby był on zrozumiały dla zainteresowanych stron, a tym samym odbierany jako sprawiedliwy.

 ZASADA III - Szkoła uczy myśleć i rozumieć świat

Zadanie 3c: Festiwal Nauki

Zadanie 3C „Festiwal Nauki” zostało wybrane, gdyż jest najlepszą formą upowszechniania i propagowania nauki oraz przybliżenia dzieciom, młodzieży szkolnej, rodzicom i władzom lokalnym problemów, jakie nauka rozwiązuje. Impreza tego typu jest ogromną "pigułką edukacyjną", a jednocześnie dobrą zabawą – w ciągu jednego dnia można zobaczyć ciekawe prezentacje, inscenizacje teatralne, wystawy prac plastycznych i fotograficznych, można wziąć udział w dyskusjach z uczniami i nauczycielami, zwiedzić gabinety szkolne, itp. Impreza taka jest również szeroko rozumianą promocją szkoły w środowisku lokalnym. Można określić ją jako dzień otwarty szkoły, gdzie każdy może przyjść i zaznajomić się z pracą uczniów i nauczycieli. Uczestnictwo władz miasta i gminy oraz mediów pomoże szkole wypromować swój autorytet i rangę. Do Festiwalu Nauki szkoła przygotowywała się przez trzy miesiące. Najpierw odbyło się spotkanie wszystkich nauczycieli chętnych do pomocy i wzięcia udziału w przygotowaniach. Ustalono temat przewodni, plan pracy, terminy następnych spotkań. Podzielono się na dwie grupy: uczących w klasach I-III oraz w klasach IV-VI. Każda grupa miała przeprowadzić ankietę w swoich klasach oraz wśród rodziców (pod kątem zadania), a także znaleźć pomysły na potencjalne prezentacje i projekty. Na kolejnym spotkaniu zostały przedstawione i omówione wyniki ankiety, a także wybrane pomysły przyszłych prezentacji. Bardzo ważnym etapem w fazie końcowej przygotowań było rzetelne poinformowanie o imprezie: rodziców, mieszkańców i władz naszej gminy, a także przedstawicieli różnych środowisk. Pod tym kątem zaprojektowano plakat promujący Festiwal oraz zaproszenia dla gości. Festiwal Nauki 2003 odbył się 31 maja 2003 roku. Impreza przebiegała na terenie całej szkoły: główną sceną był pięknie przystrojony przez uczniów, rodziców i nauczycieli korytarz szkolny, a prezentacje odbywały się w różnych gabinetach. Tematem przewodnim Festiwalu Nauki pod hasłem „Zrozumieć Świat” był: CZŁOWIEK I BARWY NATURY, CZYLI MOJE MIEJSCE NA ZIEMI. Impreza była ukierunkowana na problemy związane z ekologią. Uczniowie również zaangażowali się poprzez przygotowanie prezentacji:

1)      Projekt „Badanie wieku drzew”.

2)      Kącik „Moje hobby”.

3)      Inscenizacja „Jak żyje las?

4)      Referat wprowadzający poprzedzony myślą J. Lovelocka „Ziemia jest istotą żyjącą, która prawdopodobnie pozbędzie się któregoś dnia gatunku ludzkiego...”. Celem wykładu było przybliżenie wszystkim bezmyślnej koegzystencji człowieka z przyrodą, a co za tym idzie zagrożeń stwarzanych przez nas samych.

 ZASADA IV – Szkoła rozwija społecznie, uczy wrażliwości

Zadanie 4c: Pomoc dla innych

„Praca dla innych” wydała się najbardziej interesująca, pożyteczna i bezpośrednio związana z mottem szkoły. Mimo, że z analizy ankiety ze strony uczniów i rodziców wynika zadowalająca ocena, nauczyciele uważają że nigdy za dużo pomocy dla innych. Poza tym jest to zadanie, którego wykonywanie uświadomi dzieciom, że pomoc innym sprawia dużo radości obu stronom – tym, którym pomagamy i tym, którzy pomagają. W organizowanych działaniach często można nauczyć się, co to jest: szacunek, pomaganie innym. W październiku zostało zorganizowane posiedzenie Rady Pedagogicznej nauczycieli uczących w szkole Po krótkiej dyskusji biorąc pod uwagę propozycję uczniów wybrano zadania krótkoterminowe do wykonania natychmiast i długoterminowe do wykonania w ciągu całego roku szkolnego. Podczas wykonywania zadań nie była potrzebna współpraca wszystkich nauczycieli, natomiast zespół zadaniowy miał obowiązek na bieżąco informować Radę Pedagogiczną o postępach działań. Nauczyciele w czasie rozmów z uczniami o pracy na rzecz innych uwrażliwiali dzieci na problemy ludzi – problemy, które mogą dotyczyć kiedyś nas samych lub bliskich nam osób. Podczas każdej zbiórki informowano uczniów, na jaki cel przeznaczone będą pieniądze- a także starano się ukazać wychowankom wagę niesienia pomocy potrzebującym. Opiekun SK PCK pani Iwona Marciniak zachęciła dzieci do udziału w zbiórce zabawek i żywności dla rodzin ubogich, uświadamiając wszystkim jak wiele można zrobić dla kogoś innego przynosząc rzeczy już niepotrzebne, ale ważne i potrzebne dla innych Co roku uczniowie biorą udział w akcji "Góra grosza" organizowanej przez Towarzystwo "Nasz Dom", której celem jest tworzenie nowych rodzinnych domów dziecka. Pokazujemy uczniom, że zbierając wspólnie drobne monety możemy pomóc innym dzieciom, które znajdują się w trudnej sytuacji życiowej. W szkole regularnie przygotowywane są wieczornice z okazji ważniejszych świąt i rocznic. Należą do nich: Dzień Odzyskania Niepodległości przez Polskę, jasełka, rocznica nadania imienia szkole. Są to wzruszające uroczystości, na które zapraszana jest cała społeczność lokalna. Przy współpracy z Klubem Seniora jasełka wystawiane są również dla ludzi samotnych w połączeniu ze wspólną Wigilią oraz dla całej społeczności w kościele. Organizując przedstawienia z okazji takich dni jak: Dzień Babci i Dziadka, Dzień Kobiet, Dzień Matki, Dzień Ojca uświadamiamy dzieciom konieczność podziękowania za opiekę, a także konieczność pomocy rodzinnej Wieczornice organizowane są przez wszystkie klasy. Szczególnie wzruszający d1a dzieci i dla nauczycieli jest Dzień Babci i Dziadka.. Uświadamia on konieczność pomocy ludziom starszym, zniedołężniałym. Pokazuje potrzebę wykazywania zainteresowania, życzliwej rozmowy, uśmiechu, wręczania drobnych upominków i sprawiania drobnych przyjemności nie tylko od święta. Inną równie pożyteczną formą jest zaangażowanie uczniów w akcje Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Dzieci wspólnie z nauczycielami kwestują w szkole, na ulicy, w miejscowych zakładach pracy. Organizując przeróżne zbiórki charytatywne pokazujemy wychowankom, jak wielką siłą jest wspólne działanie, jak wiele radości można sprawić drugiemu człowiekowi oraz uczynić jego życie choć troszkę lepszym. Na terenie szkoły działają dwie organizacje: Szkolne Koło PCK (SK PCK) i Samorząd Uczniowski (SU). Od lat na miarę możliwości SK PCK pomaga koleżankom, kolegom oraz społeczności lokalnej. Odbywają się akcje: "Wrzuć kilka grosików na parę ciepłych bucików". Dzięki dobrej woli pracowników szkoły, nauczycieli, a także wychowanków zebrano już kilkadziesiąt złotych, za które opiekun SK PCK pani Iwona Marciniak zakupiła buty zimowe dla uczniów ze szkoły. Członkowie PCK sprzedają także na terenie szkoły kalendarzyki, które otrzymują z Fundacji „Serce - na pomoc chorym i potrzebującym dzieciom". Dochód ze sprzedaży przeznaczony jest dla dzieci dotkniętych chorobami oraz dzieci znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Z ogromnym entuzjazmem uczniowie podejmują się działań na rzecz innych, ponieważ wiedzą, że poprzez swoją działalność mogą sprawić, że na twarzach innych dzieci pojawi się uśmiech. Samorząd Uczniowski działa prężnie w szkole. Włącza się do organizowanych akcji, które przeprowadza Szkolne Koło PCK, ale także bierze czynny udział w zbiórkach pieniężnych. Co roku uczniowie zbierają pieniążki na „Górę Grosza" i na Wielką Orkiestrę Świątecznej Pomocy. Poza tym w Samorządzie działa grupa trzech uczennic (Paulina Kwiatkowska. Joanna Michałowska. Natalia Urbańska), które pomagają swoim młodszym kolegom i koleżankom w odrabianiu zadań domowych, czytają im bajki i baśnie. Członkowie Samorządu Uczniowskiego przeprowadzają także apele porządkowe, podczas których informują uczniów o bieżących sprawach i działaniach w szkole. Zbierają informacje o osobach, które bezinteresownie pomagają innym. Z szkołą na stale współpracuje pani Anna Buczek, która jest przedstawicielką Regionalnego Forum Kobiet w Bogatyni. Corocznie przekazuje z konta Forum pieniądze przeznaczone na zakup odzieży zimowej dla dzieci z rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej (zakupiono 21 kurtek i 6 par obuwia zimowego). Ponadto z pedagogiem szkolnym systematycznie współpracuje Ośrodek Pomów Społecznej refundując obiady dla 68 dzieci szczególnie potrzebujących. Co roku w szkole odbywają się jednorazowe akcje przeprowadzane na prośbę: Fundacji „Wszystko dla dzieci”, Fundacji „Serce - Na pomoc chorym i potrzebującym dzieciom”, Towarzystwa „Nasz Dom” i Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami.

ZASADA V – Szkoła pomaga uwierzyć w siebie, tworzy dobry klimat

Zadanie 5f: Szkoła bez przemocy

Agresja to poważne zjawisko wśród młodych ludzi, których psychika dopiero się kształtuje. Obserwując uczniów na co dzień, można zauważyć zmiany dokonujące się w ciągu lat w zachowaniu dzieci. Przyczyną wzrastającej agresji wśród dzieci jest również mały udział rodziców w procesie wychowawczym. Nauczyciele, świadomi tego, jak wielkim problemem jest przemoc, nie pozostają na nią obojętni. Dlatego we wrześniu w szkole przeprowadzono ankietę na temat poczucia bezpieczeństwa uczniów, aby zdiagnozować poziom przemocy. Z analizy wynikała niezbyt zadowalająca ocena i w związku z tym podjęto działania profilaktyczne, interwencyjne,  których realizacji uczestniczyła dyrekcja, nauczyciele, rodzice, uczniowie i policja. Wybierając to zadanie nauczyciele chcieli poprzez oddziaływania wychowawcze, współpracę z rodzicami i uczniami zmniejszyć zjawisko agresji wśród dzieci z naszej szkoły. Agresja wśród młodzieży wzrasta i przybiera przeróżne formy. Podobnie dzieje się w szkole. Nie są to jeszcze drastyczne przypadki, ale nauczyciele muszą jak najwcześniej przeciwdziałać niepożądanym zjawiskom, aby nie doszło do tragicznych zdarzeń. Problemy trudniejsze do rozwiązania w szkole to takie, w których akty przemocy i agresji są intencjonalne, np. bicie, kopanie, grożenie i zastraszanie. W środowisku szkolnym duży problem stanowi także zachowanie dzieci z rodzin dysfunkcyjnych. Uczniowie ci często popadają w konflikt z rówieśnikami, nie reagują na uwagi nauczyciela, nie są otwarci na rozmowy. Dodatkowym utrudnieniem jest bardzo mała lub nie możliwa ze względu na brak zainteresowania swoimi dziećmi, współpraca z rodzicami. Wyniki ankiety „Trudne rzeczy w naszej szkole” wskazują również na problem izolacji uczniów w grupie. Nie jest on łatwy do rozwiązania a oddziaływania pedagogiczne w tym kierunku muszą być długotrwałe, aby przyniosły oczekiwane efekty. Następnym problemem trudnym do rozwiązania jest fakt, że uczniowie boją się mówić o swoich przykrych przeżyciach. W tej sytuacji nauczyciele nie mogą udzielić pomocy poszkodowanym i skutecznie interweniować. Wiele problemów wychowawczych przysparzają nauczycielom dzieci, które dokonują kradzieży wśród uczniów i osób z personelu. Są to przypadki występujące sporadycznie, ale nie łatwo jest ustalić sprawcę i doprowadzić do wyjaśnienia sprawy. Na początku działań został powołany szkolny zespół nauczycieli do spraw przeciwdziałania przemocy. Dnia 21 października 2002 r. na posiedzeniu Rady Pedagogicznej pedagog szkolny przedstawił wszystkim nauczycielom wyniki ankiet dotyczących poczucia bezpieczeństwa uczniów. Bazując na wynikach ankiet wyłoniono istotne problemy - na przykład ofiary przemocy nie chcą, a raczej boją się mówić na ten temat z nauczycielami. W związku z zaistniałą sytuacją zespół opracował zasady bezpiecznego informowania o przypadkach przemocy. Zaplanował także działania profilaktyczne i zaradcze oraz wybrał zadania krótkoterminowe, do wykonania natychmiast oraz długoterminowe do wykonania w ciągu całego roku. W ramach akcji „Nie zamykaj oczu” zaplanowano przeprowadzenie konkursu plastycznego „Moja szkoła bez przemocy", konkursu na „Najsympatyczniejszego ucznia w szkole” i wprowadzenie „Dnia bez Przemocy”. 28 listopada 2002 r. zorganizowane zostało posiedzenie Rady Pedagogicznej, na którym zdano relację z przebiegu działań oraz poproszono wszystkich nauczycieli o dalsze wspieranie zamierzeń zespołu. Cykliczne spotkania zespołu z wychowawcami poszczególnych klas umożliwiły omawianie na bieżąco występujące trudności wychowawcze oraz poszukiwanie ich źródeł i sposobów rozwiązywania. Utrzymywano także stałą współpracę z domem rodzinnym dzieci, których rodzice przyjęli niewłaściwy system wychowawczy i dzieci z rodzin patologicznych.

W ramach szkolnej akcji „Nie zamykaj oczu” zostały wprowadzone dwie zasady:

a)      Zasada bezpiecznego informowania o przypadkach przemocy

Uczniom, którzy informują o przypadkach przemocy zapewniano przede wszystkim dyskrecję. Każdy wychowanek mógł zwrócić się z problemem do wychowawcy, pedagoga szkolnego, nauczyciela uczącego, pracownika ochrony lub dyrektora. W bibliotece szkolnej i w świetlicy umieszczono skrzynki zaufania, do których uczniowie wrzucali karteczki z uwagami na temat przypadków przemocy w szkole i poza nią. Dzieci mogły także przekazywać informacje o niepokojących zdarzeniach rodzicom, którzy w porozumieniu ze szkołą zgłaszali ten fakt dyrektorowi, wychowawcy lub pedagogowi szkolnemu. Poza tym na tablicy informacyjnej umieszczono numery telefonów instytucji lub osób, do których można zwrócić się o pomoc.

b)      Zasada reagowania na przypadki przemocy

1.      Kształtowanie postawy pozytywnego i poprawnego kontaktu z innymi uczniami.

2.      Natychmiastowa reakcja nauczycieli i pracowników szkoły na brutalne zachowania uczniów.

3.      Pomoc agresorowi i ofierze w wyjściu z negatywnych ról.

4.      Uświadomienie sprawcom przemocy konsekwencji złego zachowania.

5.      Rozmowy wychowawcy, pedagoga lub dyrektora szkoły z agresorami i uczniami poszkodowanymi.

6.      Sądy koleżeńskie.

7.      Komisja Wychowawcza z udziałem rodziców i Zespołu Do Spraw Przeciwdziałania Przemocy przeprowadzona w celu poszukiwania wspólnych rozwiązań i ustalania wspólnych oddziaływań wychowawczych.

8.      Obniżenie oceny ze sprawowania.

9.      Przeniesienie sprawców przemocy do innej klasy lub szkoły.

10.  Nagana dyrektora szkoły.

11.  Kierowanie za zgodą rodziców do psychologa i psychiatry dziecięcego.

12.  Powiadomienie policji.

13.  Wykonywanie przez sprawców prac na rzecz szkoły (jest to propozycja rodziców).

    Aby sprawdzić, jakie efekty przyniosły dotychczasowe działania przeprowadzono ankietę kontrolną, z której wynikało, że częstotliwość występowania przemocy wśród uczniów nieznacznie się zmniejszyła. Wyniki ankiet nie były może zachwycające, ale cieszył fakt, że choć w małym stopniu udało się zminimalizować zachowania agresywne. Zmiany w relacjach między uczniami można było zaobserwować podczas przerw. Dzieci nie wypisywały na ścianach przeróżnych epitetów pod adresem rówieśników, rozmawiają ze sobą w sposób kulturalny, tzn. nie przekrzykując się, nie przerywając wypowiedzi rozmówcy. Wychowankowie pogłębili także umiejętność współdziałania w grupie. Wskazuje na to wspólne podejmowanie decyzji w ważnych sprawach i rozwiązywanie problemów dotyczących zespołu klasowego. Należy zauważyć, że uczniowie częściej zaczęli informować nauczycieli o aktach przemocy. Jest to wielki sukces, ponieważ bez tych informacji nie można interweniować. Istotne jest również, iż dzieci częściej rozwiązują sytuacje konfliktowe polubownie poprzez dialog i umiejętne wyrażanie swoich emocji. Wszyscy zdają sobie sprawę, jak poważnym problemem jest zjawisko agresji, dlatego poprzez właściwe oddziaływania wychowawcze i dostarczanie odpowiednich wzorów zachowania nauczyciele zmierzają do ograniczenia niepożądanych zachowań.

 ZASADA VI – Szkoła przygotowuje do przyszłości

Zadanie 6d: Uczniowie wchodzą do Europy

Integracja europejska przebiega na wielu płaszczyznach, wśród których poczesne miejsce zajmuje edukacja. Nauczyciele chcieli przybliżyć uczniom proces integracji europejskiej i możliwości, jakie ona daje w perspektywie podejmowania decyzji życiowych. Zadanie 6D "Uczniowie wchodzą do Europy" pozwala zbliżyć się do państw Wspólnoty, ponieważ Polska ma zostać jej członkiem. Pedagodzy chcieli przygotować uczniów do budowania przyszłości w nowej zjednoczonej Europie. Zespół realizujący wybrane zadanie spotkał się po Radzie Pedagogicznej, aby opracować szczegółowy plan pracy. Ustalono harmonogram zamierzonych działań, przekazany później przewodniczącym zespołów, ich zadaniem było przygotowanie planów działań. Zespoły spotykały się dwa razy w miesiącu w celu wymiany doświadczeń i planu dalszych działań. W trakcie spotkań opracowano terminy wyjazdów do Niemiec i Czech oraz organizację imprez w ramach współpracy. Uczniowie zostali także poinformowani o planowanych działaniach. Zespoły ustaliły, że nauczyciele wychowawcy klas I - VI przeprowadzą jedną lekcję w miesiącu o tematyce europejskiej dostosowaną do wieku uczniów W swoich programach pracy „lekcję europejską” uwzględnili także nauczyciele: przyrody, języka polskiego, sztuki. Zaprenumerowano czasopisma: Unia Europejska i Mały Europejczyk. Nauczyciele i uczniowie bardzo często korzystali z Intenetu. Nawiązano współpracę z Fundacją im. Roberta Schumana. a także z Punktem Informacji Europejskiej. Poza tym w szkole każda klasa przygotowywała apel o wybranych krajach członkowskich. Podczas realizacji zadania nacisk położono na nawiązanie nowych znajomości. Rozpoczęto współpracę ze szkołą i świetlicą niemiecką w Zittau oraz przystąpiono do projektu „Listy do Europy” Uwzględniono uczestnictwo szkoły w programie SOKRATES – Comenius 1.